Mona Lisa smiles – de mooiste vrouw ter wereld

Leonardo da Vinci, Mona Lisa
Leonardo da Vinci, Mona Lisa

Het blijft een van de grootste mysteries van de kunstwereld – wat is het geheim achter de mysterieuze glimlach van de Mona Lisa? Dit magische werk van Leonardo da Vinci is een van de meest vereerde en besproken schilderijen ooit. Ondanks talloze onderzoeken is men het er nog steeds niet over eens welke vrouw voor dit wereldberoemde werk geposeerd heeft. Een jaar geleden werd de kunstwereld opgeschrikt; onderzoekers hebben haar gevonden, Miss Mona Lisa herself! Maar is dit wel zo? Dit artikel schreef ik voor De Smaak van Italië –

Het geheim achter de Mona Lisa

Er bestaan talloze theorieën over wie de wereldberoemde vrouw is die voor Da Vinci poseerde. Misschien is het een vrouw die Da Vinci persoonlijk kende? De moeder van de kunstenaar, of wellicht een geheime minnares. Anderen denken dat het een zelfportret is, of herkennen er de trekken in van Salai, de assistent van Leonardo die hem vergezelde naar Frankrijk en genoemd wordt als de minnaar van Leonardo.

Het meest waarschijnlijke verhaal is echter dat Lisa Gherardini de adellijke dame is, die poseerde voor het schilderij dat wij nu kennen als de Mona Lisa. Lisa, of Monna Lisa zoals de Italianen liefkozend zeggen, was de tweede of derde echtgenote van de rijke Florentijnse zijdekoopman Francesco del Giocondo (vandaar de bijnaam van het werk, La Gioconda – de vrouwelijke Giocond)

Mona Lisa
Archeologen op zoek naar Mona Lisa – Foto © AFP / Getty Images

De zoektocht naar Mona Lisa

Een jaar of vijf geleden vond onderzoeker Giuseppe Pallanti de overlijdensakte van Lisa Gherardini, die in 1542 overleden was. Ze bleek begraven te zijn in het Sint Orsola’s klooster in Florence, waar ze zich teruggetrokken had na de dood van haar man. In dit kleine kerkje gingen wetenschappers op onderzoek uit om Lisa’s overblijfselen te vinden, in de hoop het geheim achter de raadselachtige glimlach van Mona Lisa te kunnen ontrafelen. Het team van Italiaanse kunsthistorici en archeologen werd geleid door Silvano Vinceti, een voormalige tv-producent, die afgelopen jaar eindelijk zijn primeur had; het team  bleek Lisa’s skelet te hebben gevonden.

De kunsthistorici stonden nu op het punt de raadselachtige glimlach eindelijk te ontrafelen. Nadat de botten van Gherardini  waren opgegraven werden deze naar diverse universiteiten in Italië en in het buitenland gestuurd, waar ze werden getoetst aan het DNA van de botten van de twee zonen van de edelevrouwe. Het bleek het een deceptie; het skelet dat onder de originele vloer van het klooster gevonden was, bleek niet afkomstig te zijn van Lisa Gherardini, maar geven volgens Vinceti wel een hint naar haar begraafplaats.

Archeologen op zoek naar Mona Lisa
Archeologen op zoek naar Mona Lisa – Foto © AFP / Getty Images

Mona Lisa opgraving

Het team geeft de hoop niet op en blijft zoeken naar Mona Lisa. Als Vinceti het geraamte van Gherardini vindt, wil hij haar gezicht reconstrueren om eindelijk een antwoord kunnen vinden op de vraag die de kunsthistorici niet kunnen beantwoorden: wie was het model voor Leonardo? Als Gherardini inderdaad model stond voor de Mona Lisa, zou er een gelijkend gezicht uit de reconstructie moeten komen; definitief bewijs dat Gherardini de inspiratie was voor Leonardo da Vinci.

Ondanks Vinceti’s ‘Dan Brown-achtige’ pogingen om de geheimen van de kunst op te lossen, blijft Mona Lisa het meest bekend om haar mysterieuze glimlach, die ons alles en tegelijk niets vertelt. Moet het verhaal van Mona Lisa ook niet zo blijven?

Archeologen op zoek naar Mona Lisa - Mona Lisa opgraving
Archeologen op zoek naar Mona Lisa – Foto © AFP / Getty Images

* Online column voor De Smaak van Italië

Aniek Rooderkerken studeerde Renaissance Studies en liep hiervoor stage bij de Uffizi in Florence. Aniek heeft een passie voor Italiaanse kunst en cultuur en la cucina italiana. Haar kunstzinnige verhalen deelt ze graag met De Smaak van Italië. Vandaag vertelt ze ons over de vrouw op Da Vinci’s Mona Lisa. Benieuwd naar de achtergrond van het schilderij? In de nieuwe Smaak van Italië lees je alles over de tuin van la Giocanda, die (vermoedelijk) als inspiratiebron voor Da Vinci heeft gefungeerd.

Foto’s © AFP / GETTY IMAGES

More from Aniek Rooderkerken

Franciscus, Sacro Monte en het Ortameer

Sacro Monte… een heilige berg? Je vindt deze in Noord-Italië. Felicia Dekkers...
Read More

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *