Must-have voor de museumbezoeker; De Bijbel van de kunst

Het Bijbelse verhalengoed zit verankerd in de Europese kunstgeschiedenis. In de middeleeuwen hadden de beeldende kunsten een didactische rol in het overbrengen van de Christelijke normen en waarden op de bevolking die in grote meerderheid analfabeet was. Ook in de Renaissance verbeelden kunstenaars de verhalen uit de Bijbel in beeldhouwwerken, fresco’s en schilderijen, vaak in opdracht van mecenassen die een eigen betekenis aan de Bijbelse verhalen toedichten. Vandaag de dag bewonderen wij graag de meesterwerken die in deze periode zijn ontstaan; we bezichtigen de Oude Meesters in musea of de architectuur van kathedralen en kloosters tijdens een stedentrip.

De schoonheid van deze kunstwerken kan iedereen bewonderen, maar voor iemand die geen kennis heeft van de Bijbel zijn deze kunstwerken lastig te begrijpen. Want hoe vaak gebeurt het niet dat wanneer je een museum bezoekt, je een schilderij ziet waarop een scène uit het Oude of het Nieuwe Testament wordt verbeeld, maar je geen idee hebt van het verhaal dat het kunstwerk vertelt of de boodschap die achter de betreffende scène verborgen zit. Voor de moderne bezoeker, zeker degenen die op school geen Bijbellessen meer hebben gevolgd, zijn de verhalen van David die de reus Goliath overwon, de Plagen van Egypte, of het verhaal van Hagar en Ismaël niet altijd duidelijk. En weet iedere bezoeker het Bijbelse verhaal achter de judaskus, het Salomonsoordeel of de Babylonische spraakverwarring? Hierom vertellen Chiara De Capoa en Stefano Zuffi in De Bijbel van de kunst aan de hand van een duizendtal bekende en minder bekende kunstwerken uit de westerse schilderkunst de verhalen van het Oude en Nieuwe Testament.

De Bijbel van de kunst biedt de moderne kunstliefhebber en museumbezoeker een leidraad om religieuze motieven te herkennen in de westerse schilderkunst. Hiernaast lees je ook hoe de oude meesters Bijbelse teksten interpreteerden en welke religieuze symbolen, soms minuscule details, verborgen zijn in hun werken. Maar juist doordat je de betekenissen leert herkennen van deze op het eerste gezicht onbetekenende details, komen landschappen en religieuze taferelen tot leven en leer je de betekenis van talloze bekende en minder bekende schilderijen te achterhalen.

De vertaling uit het Italiaans is soms te letterlijk; voor de Nederlandse lezer resulteert dit soms in te lange onbegrijpelijke zinnen en alinea’s. Dit neemt niet weg dat het een overzichtelijke, toegankelijke én uitvoerige kunstgids is, met een heldere vormgeving. Een onmisbaar boek voor wie graag zijn kennis van de kunst van de middeleeuwen en renaissance wil vergroten. Want hoe zat het ook alweer met Joachim en Anna?

Giotto di Bondone, Annunciatie aan de heilige Anna, Fresco, 200 x 185 cm, Cappella Scrovegni (Arenakapel), Padua

Giotto di Bondone, Annunciatie aan de heilige Anna, Fresco, 200 x 185 cm, Cappella Scrovegni (Arenakapel), Padua

Joachim en Anna

“Joachim en Anna zijn een voorbeeldig echtpaar dat al meer dan twintig jaar getrouwd is, maar ze zijn kinderloos. Omdat ze niet in staat zijn het ‘uitverkoren volk’ te helpen zich te vermenigvuldigen – wat als een vloek van God werd beschouwd- wordt het offer van Joachim in de tempel van Jeruzalem ter gelegenheid van het inwijdingsfeest geweigerd. De vernederde Joachim durft niet terug te keren naar zijn huis in Nazareth en trekt zich terug in de woestijn in het gezelschap van herders, om daar te vasten en boete te doen. Tot een engel hem komt verkondigen dat zijn offer de troon van God heeft bereikt en dat zijn gebeden spoedig zullen worden verhoord; Anna, zijn vrouw, zal een dochter baren. Dezelfde engel gaat ook Anna troosten, die treurt om de afwezigheid van haar man, en hij zegt haar dat ze naar de Gouden Poort van Jeruzalem moet gaan om daar haar man te ontmoeten. Na het ontroerende weerzien wordt Anna zwanger van Maria.” De Bijbel van de kunst, p 244

Giotto di Bondone, De ontmoeting bij de Gouden Poort (detail)a, Fresco, Cappella Scrovegni (Arenakapel), Padua

Giotto di Bondone, De ontmoeting bij de Gouden Poort (detail), Fresco, Cappella Scrovegni (Arenakapel), Padua

 “De ontmoeting van Joachim en Anna speelt zich af onder de boog van de Gouden Poort in Jeruzalem.”

quinten Metsys de verkondiging aan Joachim

Quinten Metsys De verkondiging aan Joachim, Triptiek van de Broederschap van de Heilige Anna in Leuven, 1509, Musea voor Schone Kunsten van België

“De hond is een charmante verwijzing naar de herders bij wie de eenzame Joachim tijdens zijn boetedoening verbleef.”

De Bijbel van de kunst
Het Oude en Nieuwe Testament in de westerse schilderkunst
Chiara de Capoa & Stefano Zuffi
ISBN 9789461300898
Prijs €25,00
Ludion

Bestel De Bijbel van de Kunst hier bij Bol.com

Bijbel van de Kunst Chiara De Capoa en Stefano Zuffi

3 Comments

Laat een reactie achter!