Vandaag verschijnt bij A.W. Bruna Uitgevers de historische roman De instrumentalist van Harriet Constable. De roman is gebaseerd op het waargebeurde verhaal van Anna Maria della Pietà, een weesmeisje in Venetië dat Vivaldi’s muze werd.
Venetië in de 18e eeuw
Venetië, begin 18e eeuw. Pasgeboren meisjes die geen toekomst hebben, worden te vondeling gelegd bij het Ospedale della Pietà. Eén van de meisjes die binnen de muren van de Pietà opgroeit is Anna Maria. In het Ospedale leert ze muziekinstrumenten bespelen en dankzij haar uitzonderlijk talent en tomeloze ambitie valt ze al vroeg op. Wanneer Antonio Vivaldi haar onder zijn hoede neemt, wordt ze zijn sterleerling – en misschien wel meer dan dat. Maar succes blijkt nooit zonder prijs.
Harriet Constable baseert De instrumentalist* op het waargebeurde leven van Anna Maria della Pietà: een weesmeisje dat uitgroeit tot één van de beste violisten van haar tijd. Een briljante violiste die al op jonge leeftijd les krijgt van Vivaldi, die ook speciaal voor haar muziek componeert, maar wiens naam uiteindelijk grotendeels uit de muziekgeschiedenis verdwijnt.
In het Ospedale della Pietà vingen Venetiaanse nonnen, de Consorelle di Santa Maria dell’Umiltà, jonge weeskinderen op. Ongewenste baby’s werden via een kleine nis in de muur afgegeven. Ze kregen onderdak en een muzikale opleiding, en moesten zwaar huishoudelijk werk verrichten voordat ze werden uitgehuwelijkt of non werden.
De meisjes in het Ospedale della Pietà kregen een muziekopleiding en gaven zelfs optredens. Het Figlie di Coro van Venetië werd beschouwd als het beste orkest van de republiek. Componist Antonio Vivaldi werd er in 1703 tot vioolleraar benoemd.
Inspiratie en ambitie
Wat dit boek sterk maakt, is de stad Venetië. Constable schildert Venetië in al haar uitersten: van de prachtige paleizen tot de vieze kanalen in de achterbuurten. De pracht en praal van de rijken én de armoede van vrouwen die hun kinderen moesten afstaan. Je voelt hoe beklemmend het leven binnen de muren van de Pietà moet zijn geweest, maar ook hoe muziek daar voor sommigen een uitweg bood. En dat alles in een tijd waarin er voor weeskinderen weinig hoop bestond
Anna Maria wordt neergezet als een meisje dat letterlijk in kleur en geluid denkt – noten hebben voor haar elk een eigen kleur, je hoort bijna hoe de muziek in haar hoofd vorm krijgt. Het laat zien hoe muziek haar leven beheerst. Haar obsessie om de beste te zijn, eerste violiste te worden en erkenning te verwerven als maestro worden levendig beschreven – al voelt Anna Maria’s karakter soms iets te vooruitstrevend voor een jong weesmeisje in de 18e eeuw. Ze is een wonderkind, maar ook ambitieus en meedogenloos. Vriendinnen worden aan de kant geschoven zodra ze haar carrière ook maar iets in de weg staan.
‘Breng haar naar de Pietà. Over twee weken, als je wat sterker bent. Maar geen moment later. Als ze nog groter wordt, past ze niet door het gat.’
‘Wat is de Pietà?’ vraagt het meisje zachtjes.
‘Ze zullen haar daar grootbrengen, een goed leven geven. Ze zal een opleiding krijgen, kansen. Ze geven ze zelfs muziekles.’
De Instrumentalist
De instrumentalist is een meeslepende historische roman over talent, ambitie en de prijs van succes. Een inspirerend verhaal over een weesmeisje dat de muren om zich heen weet te doorbreken. En ook een verhaal dat je eraan herinnert hoeveel vrouwen met uitzonderlijk talent er uit de geschiedenis zijn gewist. Want ondanks haar talent en haar pogingen om uit Vivaldi’s schaduw te treden, staat Anna Maria nog steeds vooral bekend als ‘de leerling van’. En zo blijft ze een voetnoot in de muziekgeschiedenis. Maar nu wel met een eigen roman.
Meer lezen?
Harriet Constable | De instrumentalist | Vertaling: Aarti Rampadarath | A.W. Bruna Uitgevers | 2025 | ISBN: 9789400517639 | Paperback € 22,99 | Koop het boek bij je lokale boekhandel of bestel via deze link
Ze staat op, kijkt voor een laatste keer naar haar dochter en schuift haar voorzichtig door het gat in de muur. Ze stopt het gevouwen briefje en de andere helft van de speelkaart in de bundel dekens. Ze kust haar op het hoofd, doet een stap naar achteren en trekt aan de bel. Daarna draait ze zich om en durft niet terug te kijken, verdwijnt voorgoed. Ga maar, lief kind, staat er op het briefje, en weet dat je geliefd was.
Geef een reactie