Bronzino’s portret van Eleonora di Toledo in de Uffizi

Een van Bronzino’s meest aangrijpende werken is wel zijn portret van Bia de’ Medici. Het is een portret met ontzettend veel verdriet erachter. Het meest bekende portret van Bronzino is echter dat van Eleonora van Toledo, ook te zien in de Uffizi in Florence. En net als achter het jonge gezicht van Bia is achter dit portret een tragisch verhaal te ontdekken!

Agnolo Bronzino

Agnolo Bronzino, ook wel Agnolo di Cosimo of Agnolo Tori, is een van de belangrijkste kunstenaars die werkten in de maniëristische stijl. Zo werkte Bronzino als jonge kunstenaar samen met Pontormo aan de fresco’s in de Certosa di Galuzzo nabij Florence.

In 1539 werkte Bronzino mee aan het decoratieprogramma voor de bruiloft van Cosimo I de’ Medici met Eleonora van Toledo, dochter van de onderkoning van Napels. Van deze Eleonora maakte Bronzino later een prachtig portret dat wordt beschouwd als een van de meest verfijnde portretten van de 16e eeuw. Bronzino zou in 1540 aangesteld worden als hofschilder aan het hof van de Medici.

Bronzino’s portret van Eleonora di Toledo

Op Bronzino’s portret van Eleonora di Toledo wordt ze afgebeeld met haar jonge zoon Giovanni. Giovanni zou op zijn 17e benoemd worden tot kardinaal. Tijdens een jachtpartij kreeg hij ruzie met zijn jongere broer Garzia. De ruzie liep uit de hand en Garzia vermoordde Giovanni. Vader Cosimo werd zo woedend dat hij eigenhandig zijn zoon Garzia doodde met een zwaard. Een aantal dagen later overleed Eleonora aan een gebroken hart…

Een tragisch verhaal…. maar niet juist. Eleonora van Toledo overleed in 1562 samen met haar zonen Giovanni en Garzia aan malaria. Onderweg naar Pisa bezweek ze aan de ziekte. Het oorspronkelijke verhaal over de dood van Eleonora en haar zoons is dus een stuk minder gewelddadig, maar misschien net zo tragisch.

Het portret dat Bronzino eerder maakte is elegant en stijlvol. Bronzino schilderde het werk met minutieuze aandacht voor detail. Met name de weelderige kleding van de hertogin is prachtig tot in het kleinste detail geschilderd. Volgens de overlevering zou de hertogin zo gek op de jurk zijn geweest, dat ze er uiteindelijk in werd begraven. Ook deze mythe werd later ontkrachtigd, maar het blijft een prachtige jurk!