De ‘O’ van Giotto

Portret van Giotto, anoniem, 16e eeuw, Louvre Parijs
Portret van Giotto, anoniem, 16e eeuw, Louvre Parijs

We eindigen het jaar met de schilder met wie het allemaal begon; Giotto di Bondone, die wordt gezien als dé kunstenaar die het begin van de Renaissance markeerde. Giotto di Bondone werd rond 1266 geboren in het dorpje Vespignano nabij Florence en zou wereldberoemd worden als ontwerper van de campanile van de Dom van Florence en schilder van de fresco’s in de kerk van San Francesco in Assisi. Hij is echter van nederige afkomst. Zijn vader was boer en Giotto werkte al op jonge leeftijd als schaapsherder. Als we de kunstenaarsbiograaf Giorgio Vasari mogen geloven, al zijn veel verhalen in zijn Vite redelijk aangedikt, zou Giotto tijdens het hoeden van de schapen op rotsen krijttekeningen gemaakt hebben. Op zekere dag kwam de schilder Cimabue voorbij en hij zag Giotto op natuurlijke en volmaakte manier een schaap tekenen. Onmiddellijk vroeg hij Giotto’s vader of de jongen bij hem in de leer mocht gaan.

Portret van Giotto, anoniem, 16e eeuw, Louvre Parijs
Portret van Giotto, anoniem, 16e eeuw, Louvre Parijs

De”O” van Giotto

Een tijd later, Giotto was inmiddels leerling van Cimabue, zond paus Bonifatius VIII (1294-1303) een afgezant naar Toscane om op zoek te gaan naar de beste kunstenaar om enkele fresco’s te schilderen. De afgezant kwam Giotto tegen, was onder de indruk van zijn kunnen, en vroeg hem een voorbeeld van zijn kunst om voor te leggen aan de paus. Giotto tekende hierop met de vrije hand en zonder verdere hulpmiddelen een perfect ronde cirkel; de ‘O’ van Giotto. Hier komt ook het spreekwoord ‘Essere tondo come l’O di Giotto‘ vandaan, ofwel ‘Zo rond (onnozel) zijn als de O van Giotto‘. De Toscaanse betekenis van het woord ‘tondo’ is namelijk het hebben van weinig hersenen, of heel naïef of onervaren zijn.

Standbeeld van Giotto, Galleria degli Uffizi, Firenze
Standbeeld van Giotto, Galleria degli Uffizi, Firenze

De afgezant van de paus was was erg verontwaardigd. Hij vroeg om een kunstwerk en kreeg enkel een eenvoudige cirkel mee om aan de paus voor te leggen! Maar Bonifatius realiseerde zich de moeilijkheid om uit de vrije hand een figuur te tekenen dat zo perfect is, en zag hierin de technische vaardigheid van de kunstenaar. De paus vertrouwde de opdracht voor de fresco’s dan ook graag toe aan Giotto!

Bonifatius VIII verkondigt het jubileumjaar 1300, op een fresco van Giotto in de San Giovanni in Laterano, Rome
Bonifatius VIII verkondigt het jubileumjaar 1300, op een fresco van Giotto in de San Giovanni in Laterano, Rome
More from Aniek Rooderkerken

Een aperitief uit Crodo en heerlijke Crodino cocktails

Crodino is een van de meest bekende alcoholvrije drankjes in Italië. Het...
Read More

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *