Giambologna, Vlaams machtsvertoon in Florence

Piazza della Signoria, Hercules en de Centaur Nessus, Giambologna
Piazza della Signoria, Hercules en de Centaur Nessus, Giambologna

Midden in Florence zijn er heel wat Vlaamse invloeden te vinden. Dit hebben we te danken aan Giambologna (1529-1608), één van de belangrijkste en meest invloedrijke beeldhouwers uit het Maniërisme. Hij werd als Jean de Boulogne geboren in Douai, dat toen tot het graafschap Vlaanderen behoorde. Na zijn leertijd trok hij rond 1550 naar Rome om de beroemde beelden uit de Renaissance en de klassieke oudheid te bestuderen. Italië beviel hem zo goed, dat hij besloot zich in Florence te vestigen en zich de naam ‘Giambologna’ aan te meten. Van hertog Cosimo I de’ Medici kreeg hij talloze opdrachten voor levensgrote marmeren en bronzen werken. Zo ook de Sabijnse Maagdenroof en de Hercules en de Centaur die een ereplaats kregen in de Florentijnse Loggia dei Lanzi.

Een keizerlijke Cosimo I de’Medici

Maar er is nog een beeldhouwwerk van Giambologna te bewonderen op het Piazza della Signoria in Florence. Voor het Palazzo Vecchio staat een groot ruiterstandbeeld van Cosimo I de’Medici, gemaakt door Giambologna. Gezeten te paard kijkt Cosimo uit over het Piazza della Signoria. Het is een heel keizerlijk werk, niet voor niets liet Giambologna zich inspireren door het standbeeld van Marcus Aurelius op het Capitool in Rome. Cosimo werd in 1569 dank zij paus Pius V de eerste groothertog van Toscane en heerste van 1537 tot 1574 over Florence. In deze periode heeft hij veel voor de stad gedaan; hij breidde de macht van Florence uit over bijna geheel Toscane, inclusief Siena en Lucca, en gaf opdracht tot het bouwen van de Galleria degli Uffizi en het aanleggen van de prachtige Bobolituinen.

Piazza della Signoria, Sabijnse Maagdenroof, Giambologna
Piazza della Signoria, Sabijnse Maagdenroof, Giambologna

De Romeinse Romulus en de Sabijnse Maagdenroof

De eerder genoemde Sabijnse Maagdenroof, in de Loggia dei Lanzi, is een waar meesterwerk van Giambologna. Vlak na de stichting van Rome was de stad een toevluchtsoord voor iedereen die een nieuw leven wilde. De bevolking groeide echter zo sterk dat het Romulus, de stichter van Rome, al snel duidelijk werd dat er te weinig vrouwen in de stad waren. Hierop verzon hij een list om zijn stad ook met vrouwen te vullen. Ter ere van de god Consus organiseerde Romulus een groots banket, waarvoor ook de in de buurt van Rome wonende stam der Sabijnen werd uitgenodigd. Tijdens het feestmaal grepen de Romeinse mannen een deel van de jonge vrouwen, die door de Sabijnen waren meegenomen naar het feest, en ontvoerden hen.

Giambologna gaf dit levensecht weer in een ingewikkeld beeldhouwwerk met verschillende figuren, dat echter uit één stuk wit marmer gehouwen; het grootste blok marmer dat ooit naar Florence werd verscheept. De worstelende figuren van een oude man, een jongeling en een vrouw die zich tevergeefs probeert los te maken uit de sterke greep, vormen samen een zogenaamde figura serpentina; de personen zijn vol beweging, ze draaien en kronkelen om elkaar heen, de spieren in het lichaam gespannen en de gezichten verwrongen. Sierlijk, maar ook in een wat verkrampte houding. Hiermee is de Sabijnse Maagdenroof een van de eerste beelden dat bedoeld is om van alle zijden bekeken te worden, in plaats van een centraal aanzicht te hebben.

Hercules doodt de Centaur Nessus

Een minder beroemd werk van dezelfde kunstenaar is het marmeren standbeeld Hercules doodt de Centaur Nessus. Het werd gemaakt uit een massief blok van wit marmer en werd enkele eeuwen later, in 1841, geplaatst in de Loggia dei Lanzi. Vergeleken met de Sabijnse Maagdenroof, dat van alle zijden spectaculair is, lijkt dit werk minder dynamisch. Alleen recht voor het werk staand zie je het contrast tussen de krachtige Hercules en het wilde, woeste gezicht van de centaur Nessus.

Piazza della Signoria, Hercules en de Centaur Nessus, Giambologna
Piazza della Signoria, Hercules en de Centaur Nessus, Giambologna

De verhalen achter het Piazza della Signoria in Florence

Lees meer over de verhalen achter de standbeelden op het Piazza della Signoria :

More from Aniek Rooderkerken

Een aperitief uit Crodo en heerlijke Crodino cocktails

Crodino is een van de meest bekende alcoholvrije drankjes in Italië. Het...
Read More

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *